SWOT-analyse
Analyse van het beleid van de vmbo school het Hooghuis
ZuidWest te Oss op basis van ons gezamenlijke toekomstscenario
2: gezamenlijk lerend leren werken (duurzaam en een intergenerationele aanpak)
van leerteam MI-5.
De
SWOT-analyse (Strenghts, Weaknesses, Opportunities en Threats) is een
instrument om de positie van de organisatie mee in kaart te brengen.. Bij deze
analyse worden intern de sterke en zwakke punten van de organisatie in beeld
gebracht en extern wordt er gekeken naar de belangrijkste kansen en
bedreigingen.
Aandachtspunten per onderdeel
1. Sterktes: unieke
eigenschappen, innovaties, goed imago etc. Kennis, middelen en vaardigheden die
beter zijn dan gemiddeld.
2. Zwaktes: geen
duidelijke strategie, slecht imago, onvoldoende vakkennis etc. Kennis, middelen
en vaardigheden die slechter zijn dan gemiddeld.
3. Kansen: nieuwe
markten, nieuwe doelgroepen, nieuwe methoden etc.
4. Bedreigingen:
concurrentiedruk, teruglopende markt, veranderende behoeften/wensen, beleid overheid
etc.
Vanaf het eerste leerjaar op het vmbo Het Hooghuis ZuidWest is
er aandacht voor talentontwikkeling
van de lerende . De leerling volgt in keuzegroepen op niveau TAT (Talententijd),
talententijd is een onderdeel van Lob (Loopbaan begeleiding) en vindt vooral buiten
de school plaats. Het is voor iedere leerling mogelijk om zijn leerproces te
personaliseren. Binnen elk onderwijsgebied op het vmbo is ruimte voor differentiatie
waardoor elke leerling op zijn eigen niveau kan leren, een gepersonaliseerd leerproces. Met adaptief materiaal kan elke leerling een leerervaring worden
geboden die aansluit op diens individuele niveau, tempo en interesse. Uitdaging
op het juiste niveau bevordert de motivatie van de leerling en maakt het
leerproces effectiever. Leerlingen kunnen zelfstandig aan de slag en krijgen
een aanbod op maat. De docent kan de registratie van het verloop van het
leerproces van elke leerling benutten om te bepalen welke interventies voor
welke leerlingen effectief zijn. Adaptief digitaal leermateriaal faciliteert en
ondersteunt differentiatie en maakt het onderwijs persoonlijker. De leerling
zelf en de ouders kunnen op het gewenste abstractieniveau geïnformeerd blijven
over voortgang en resultaten. Directe en regelmatige feedback bevordert de
kwaliteit van (de dialoog over) het leerproces en de prestaties. Een kracht van
Het Hooghuis ZuidWest is dat er een groeiend aantal medewerkers zijn die
overtuigd zijn van innovaties in het
onderwijs en hierdoor proactief zijn binnen de organisatie. Het management heeft en geeft het vertrouwen in de expertise
van projectleiders (master opgeleide LD-docenten, waaronder de MLI). Zo wordt zowel de onderbouw als de bovenbouw geherstructureerd en is de sectorafdeling
Zorg en Welzijn in 2015 bezig met een pilot voor het vernieuwde examen van
2016-2017 en zal in deze sector een koploper blijven. Een aantal andere
sectorafdelingen binnen Het hooghuis ZuidWest volgen dit voorbeeld. De samenwerking tussen de
bedrijven en de
verschillende locaties van Het Hooghuis staat in de kinderschoenen en wordt door innovatieve
projecten vormgegeven, Talententijd is hier een voorbeeld van. Duurzaamheid
staat op het Hooghuis ZuidWest centraal, dit thema gaat als een rode draad door
het leerplan van de lerende. De lerende leert om een duurzame samenleving na te
streven met evenwicht tussen sociaal, ecologie en economie. De gebouwen van het
Hooghuis ZuidWest zijn sinds 2015 voor een ieder rookvrij en alle
schoolkantines hebben het predicaat “Gezonde School”. Een Gezonde school haalt
de meeste ingrediënten uit de moestuin van de school of worden 4D geprint. In
2020 is het gebouw energie neutraal
waardoor Het Hooghuis ook als een “Groene
School” erkend wordt.
Zwaktes:
In het scenario is het onderwijs meer gepersonaliseerd en
dit vergt voor de docenten een andere werkwijze. Flexibiliteit en personalisatie
in het leren vragen van de begeleider meer individuele begeleiding en
monitoring van de lerende. Professionalisering
van docenten is iets kostbaars, de organisatie binnen Het Hooghuis ZuidWest
ziet de noodzaak en het nut hiervan in, maar geeft niet de tijd aan de docenten
om daadwerkelijk te professionaliseren. Als een docent wil professionaliseren
zal dit in zijn eigen tijd gedaan moeten worden daar er geen lesuitval voor de
lerende mag plaatsvinden. De meeste
scholingen worden echter door de weeks gegeven waardoor de kans om te
professionaliseren onbenut zal blijven. De organisatiecultuur
is binnen het Hooghuis ZuidWest verdeeld. De ene groep wil behouden wat er
jaren is en de andere groep wil innoveren. Bij de innovaties zal rekening
gehouden moeten worden met deze weerstanden, het tempo van invoering zal hierop
aangepast moeten worden en het nut van de verandering zal duidelijk zichtbaar
moeten zijn daar anders de innovatie verdoemd is te mislukken. Binnen de organisatie zal geleerd moeten worden
van/ met en door elkaar om een professionele cultuur op het Hooghuis ZuidWest te
creëren. Er zal aandacht moeten zijn voor
de gemeenschappelijkheid binnen de diverse organisatorische eenheden (met name
afdelingen en vaksecties) om de wens samen te willen werken aan verbeteringen
of innovaties. Door de snelle veranderingen in technologie hebben mijn collega’s
moeite om het tempo bij te houden en vinden ze zichzelf niet over voldoende vaardigheden
beschikken om met deze nieuwe ICT-toepassingen om te gaan. Deze collega’s
ervaren dit als werkdruk verhogend. Niet
alle aspecten van leren zijn (eenvoudig) meetbaar. Niet alle digitale leermiddelen houden rekening met de
behoefte aan gegevens over het leerproces. De data worden nu vooral verzameld
in interactie met digitaal leermateriaal maar er zijn veel meer betekenisvolle
indicatoren voor de kwaliteit en voortgang in een leerproces. Hier zal de
komende jaren zeker aandacht aan gegeven moeten worden.
Kansen:
Iedere leerling heeft een gepersonaliseerd programma waarbij
de lerende zelf verantwoordelijk is voor de keuzes die hij/zij maakt met nog
meer aandacht voor talentontwikkeling. Door een goede begeleiding bij de
invulling van het gepersonaliseerd programma en vastleggen van competenties in
het digitale portfolio (Competence
playlist) is de leerling goed voorbereid op het vervolgonderwijs. Leerlingen
kunnen dus op verschillende niveaus hun vaardigheden laten zien en registeren
waardoor de competence playlist uiteindelijk een samengesteld diploma op verschillende niveaus wordt. Iedere
leerling kan daadwerkelijk doen waar hij/zij goed in, is zoals jaren geleden de
visie van het gehele Hooghuis Oss was.
De motivatie om te leren van de leerling is groot, immers de leerling
leert voor zich zelf. Hierdoor verandert de leercultuur op het vmbo (lees
beroepsonderwijs). De leerling krijgt inzicht in eigen activiteiten,
interacties en het leerproces, dit stimuleert (zelf)reflectie en helpt
studievaardigheden te ontwikkelen. Door wearable devices heeft de docent continu
inzicht in het leerproces van de het individu en de hele groep, de docent is
minder tijd kwijt aan registratie en het bijhouden van de voortgang doordat dit
direct in het systeem staat. Hierdoor is er meer tijd voor sturing en
begeleiding en beschikt de docent over betere instrumenten om problemen vroeg
te identificeren. Doordat de samenwerking
tussen de sectorafdelingen en het bedrijfsleven nauw verweven is met elkaar
kunnen leerlingen gebruik maken van de nieuwste
en modernste technieken van ICT. Het bedrijfsleven deelt deze technieken
met de lerende waardoor de sectorafdelingen de gelden kunnen inzetten om de
lerende beter en meer individueel te begeleiden bij hun gepersonaliseerd
leerproces. Het energie neutrale gebouw is niet alleen een leerplek voor
jongeren maar een ontmoetingsplek
waar verschillende generaties bij elkaar komen. Niet alleen de leerling en de
medewerkers van de school maken gebruik van de gezonde schoolkantine maar ook
de ouderen, vluchtelingen uit de directe omgeving. Niet alleen de visie van Het hooghuis maar ook van het
overkoepelde orgaan Carmel is vooruitstrevend. De besturen streven ernaar om middelbare scholen te ontwikkelen
waarbij de lerende maximaal voorbereid is op hun toekomstige plek in de
samenleving. Het gaat hierbij om een brede persoonlijke ontwikkeling van elke
leerling, om socialisatie en om kwalificatie. Bij dit laatste wordt nogmaals
niet meer gedacht in diplomering maar in de vorm van een competence playlist.
Bedreigingen:
Doordat de wearable
device gelinkt is aan het digitale leerlingvolgsysteem wordt er veel data
over de leerling verzameld, gedeeld en gebruikt. Dit vergroot de kans op
inbreuk op de privacy van die
leerling door het gebruik van data door derden. De snelle veranderingen in technische
ontwikkelingen gaan niet alleen te
snel voor de professional maar ook voor de lerende. De lerende van het vmbo
ervaren het als prettig als ze weten waar ze aan toe zijn en bovendien krijgen
ze niet altijd de kans om bij deze snelle ontwikkelingen aan te sluiten. De
sociale omgeving waarin zij zich begeven hebben hier zeker invloed op. De vmbo-leerling
is gebaat bij relatiegericht onderwijs. Het contact met de docent/coach is voor
veel leerlingen bepalend voor zijn/haar toekomst en mag daarom in de toekomst
niet verwaarloosd worden. De overheid heeft ervoor gezorgd dat de pensioenleeftijd
omhoog is gegaan waardoor het voor jongeren docenten moeilijk is om aan een
vaste baan te komen en er op het Hooghuis vergijzing
in het docententeam ontstaan is. Bovendien zal door de krimp in aantal leerlingen in de regio minder arbeidsplaatsen
beschikbaar zijn. Vacatures worden niet meer vanzelfsprekend door nieuwe jonge
docenten ingevuld maar er wordt gebruik gemaakt van de mogelijkheid, een leven lang leren, dat oudere “omgeschoolde” docenten deze plaats
innemen. Het vmbo (beroepsonderwijs) zal naar mogelijkheden moeten gaan zoeken
om jonge docenten een kans te geven en waarbij de “vakkennis” van de oudere
generaties niet verloren gaat.

In je Swot-analyse komen duidelijk de punten terug waarover we hebben gesproken. Je hebt de Swot duidelijk uitgewerkt en de aandachtspunten per onderdeel beschrijf je uitgebreid.
BeantwoordenVerwijderenMieke, bedankt voor de bevestiging.
VerwijderenJe hebt de onderdelen van de analyse uitvoerig beschreven. Herin mis ik wel een duidelijk onderscheid tussen bv. de sterktes en kansen. Deze overlappen elkaar sterk. De maatschappelijke opdracht van de school komt duidelijke naar voren. Zo ook de consequenties voor onze collega's en de (huidige school-)praktijk. Hoe in te spelen op deze consequenties blijft voor mij nog vaag na het lezen van de beschrijvingen. De inzet van de MLI student in de innovaties zie je m.i. terecht als een pluspunt.
BeantwoordenVerwijderenDeze reactie is verwijderd door de auteur.
VerwijderenBert, bedankt voor je feedback. Ik zie in de kansen ook met name de verbeteringen/ uitbreiding/ vernieuwing van de sterke punten. Ik heb geprobeerd om de consequenties en hoe hierop in te spelen nog iets duidelijker te beschrijven.
Verwijderen